سولفات

سولفات

ارسال سفارش به سراسر کشور با سریع زمان

فروشنده: 09129008862

سولفات Sulfate، به صورت Sulphate هم نوشته می‌شود، یکی از بی‌شمار ترکیبات شیمیایی مربوط به اسید سولفوریک H2SO4 است.

یک گروه از مشتقات اسید سولفوریک از نمک‌های حاوی یون سولفات 2-(SO4) و یون‌های دارای بار مثبت مانند سدیم، منیزیم یا آمونیوم تشکیل شده است.

گروه دوم مشتقات از استرها تشکیل شده‌اند، که در آن اتم‌های هیدروژن اسید سولفوریک توسط گروه‌های ترکیبی حاوی کربن مانند متیل (CH3) یا اتیل (C2H5) جایگزین شده‌اند.

تشکیل نمک‌های سولفات:

اسید سولفوریک دارای دو اتم هیدروژن متصل به اکسیژن است، در دو مرحله یونیزه می‌شود و یک اسید دیپروتیک (اسیدی است که می تواند دو پروتون یا اتم هیدروژن را در هر مولکول به یک محلول آبی اهدا کند) قوی است.

در محلول آبی، از دست دادن اولین هیدروژن (به صورت یون هیدروژن+H)، صد درصد ضروری است.

یونیزاسیون دوم به میزان حدود 25 درصد انجام می شود، اما با این وجود HSO4 یک اسید نسبتاً قوی محسوب می‌شود. از آنجا که H2SO4 یک اسید دیپروتیک است، دو سری نمک را تشکیل می‌دهد:

  • سولفات‌های هیدروژن HSO4
  • سولفات‌ها 2-SO4

سایر توضیحات:

سولفات‌ها فلزات قلیایی خاکی کلسیم (Ca)، استرانسیوم (Sr)، باریم (Ba) و همچنین سرب (Pb) هستند که تقریباً نامحلول بوده و از طرفی این نمک‌ها به عنوان مواد معدنی طبیعی وجود دارند.

این مواد معدنی مهم شامل سنگ گچ (CaSO4. 2H2O)، سلستین (SrSO4)، باریت (BaSO4) و آنگلزیت (PbSO4) است.

این نمک‌های نامحلول با واکنش‌های متاتسیس (جانشینی دوگانه) در آزمایشگاه‌ها قابل تهیه هستند.

متاتسیس چیست؟

متاتسیس واکنشی است که در آن ترکیبات، آنیون و کاتیون خود را تبادل می‌کنند. به عنوان مثال، اگر محلول نیترات باریم 2(Ba(NO3، به محلول سولفات سدیم Na2SO4 اضافه شود، ته‌نشینی سولفات باریم BaSO4 رخ می‌دهد.

این یک واکنش مهم است زیرا می‌تواند به عنوان یک تست کیفی و کمی برای یون سولفات و یون باریم مورد استفاده قرار گیرد. (آزمایش‌های کیفی برای تعیین وجود یا عدم وجود ماده‌ای کاربرد دارد، در حالی که آزمایش‌های کمی برای اندازه‌گیری مقدار ماده تشکیل‌دهنده استفاده می‌شود.)

علاوه بر واکنش‌های متاتسیس، نمک‌های سولفات به طور کلی می‌توانند با انحلال فلزات در H2SO4 آبی، خنثی‌سازی H2SO4 آبی با اکسیدهای فلزی یا هیدروکسیدها، اکسیداسیون سولفیدهای فلزی (یک سولفید حاوی 2-S) یا سولفیت‌های فلزی 2-SO3، یا تجزیه نمک‌های اسیدهای فرار، مانند کربنات‌ها با H2SO4 آبی تهیه شوند.

برخی از نمک‌های مهم سولفات محلول:

  •  نمک گلوبر (سولفات سدیم) Na2SO4 . 10H2O
  •  نمک اپسوم (سولفات منیزیم) MgSO4 . 7H2O
  •  زاج آبی (سولفات مس) CuSO4 · 5H2O
  •  زاج سبز (سولفات آهن) FeSO4 . 7H2O
  •  زاج سفید (سولفات روی) ZnSO4 . 7H2O

سولفات سدیم Na2SO4:

سدیم سولـفات نمک سدیم سولفوریک اسید است، یک ماده جامد کریستالی یا پودری سفید است که در ساخت کاغذ کرافت، مقوا، شیشه و مواد شوینده و به عنوان ماده اولیه تولید مواد شیمیایی مختلف به کار می‌رود. این ماده یا از طریق رسوب کلرید سدیم با اسید سولفوریک به صورت مصنوعی تیمار می‌شود یا از رسوبات سولـفات سدیم‌های معدنی میرابیلیت و تناردیت (کریستال سفید بی‌آب) به‌دست می‌آید.

محصول کریستالی آبدار Na2SO4 . 10H2O است که معمولاً به نام نمک گلوبر شناخته می‌شود.

کاربرد:

سدیم تیوسولفات (هیپوسولفیت سدیم) Na2S2O3، معمولاً توسط عکاسان استفاده می‌شود.

سولفات منیزیم MgSO4:

یک ماده معدنی طبیعی است که برای کنترل سطوح پایین منیزیم خون استفاده می‌شود. تزریق سولـفات منیزیم برای نفریت حاد کودکان و جلوگیری از بروز حمله ناگهانی در پره اکلامپسی شدید، اکلامپسی یا توکسمی حاملگی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

کاربرد صنعتی:

از این ماده به عنوان کود شیمیایی در خاک‌های دارای کمبود منیزیم دارند نیز استفاده می‌شود.

سولفات مس CuSO4:

معمولاً به عنوان زاج آبی شناخته می‌شود، مهم‌ترین نمک مس است. معمولاً به صورت CuSO4 . 5H2O متبلور می‌شود و رنگ آبی روشن دارد.

این نمک با تیمار اکسیدهای مس با اسید سولفوریک تهیه می‌شود. گرچه به راحتی در آب حل می‌شود، اما در الکل نامحلول است.

نمک بی‌آب دارای خاصیت نم‌گیری (هیگروسکوبیک) است و به عنوان ماده خشک‌کننده کاربرد است.

کاربرد:

سولـفات مس یک نمک اساسی در پالایش الکترولیتی مس است و همچنین در تهیه رنگ‌دانه‌ها کاربرد گسترده‌ای دارد.

سولفات مس

سولفات آهن FeSO4:

فروس‌سولفات نوعی آهن است. افراد به طور معمول از غذاهایی که می‌خورند آهن دریافت می‌کنند. در بدن افراد آهن به هموگلوبین و میوگلوبین تبدیل می‌شود. هموگلوبین اکسیژن را از طریق خون به بافت‌ها و اندام‌ها منتقل می‌کند. میوگلوبین به سلول‌های عضلانی کمک می‌کند تا اکسیژن را ذخیره کنند.

کاربرد:

سولـفات آهن یک ماده معدنی ضروری برای بدن است. سولـفات آهن برای درمان کم‌خونی ناشی از فقر آهن (کمبود گلبول‌های قرمز خون ناشی از کمبود شدید آهن در بدن) استفاده می‌شود.

سولـفات آهن خشک یا آبدار 18 درصد برای کودهای کشاورزی و به منظور تأمین آهن خاک به‌کار می‌رود. بدون سولفات آهن در خاک زمین‌های کشاورزی، گیاهان دچار مرگ تدریجی می‌شوند. لازم به ذکر است که سولـفات آهن 2 ظرفیتی به‌دلیل رطوبت کم پرکاربردترین نوع سولفات آهن در کشاورزی است.

سولفات روی ZnSO4:

روی یک ماده معدنی طبیعی است و برای رشد و همچنین برای توسعه و سلامت بافت‌های بدن از اهمیت بالایی برخوردار است.

سولـفات روی یک ماده کریستالی بی‌رنگ است و برای درمان و جلوگیری از کمبود روی استفاده می‌شود.

این نمک به صورت یک، شش و هفت‌آبه و یا نمک بدون آب وجود دارد که رایج‌ترین و پرکاربردترین آن نمک هفت‌آبه می‌باشد.

کاربرد:

بیشترین میزان سولـفات روی تولید شده در صنعت، به صورت کود شیمیایی استفاده می‌شود. گیاهانی مانند:

  • برنج
  • گندم
  • مرکبات
  • انگور و…

حساسیت زیادی به کمبود این عنصر دارند و زردی برگ‌های جوان و کاهش تولید محصول در این گیاهان نشان‌دهنده کمبود روی می‌باشد.

در تولید تولید خوراک دام و طیور، تولید انواع الکترولیت‌ها، چربی‌گیرها و رنگ‌برها  نیز از این ماده استفاده می‌شود

از سولفات روی با خلوص خیلی زیاد در صنعت داروسازی و پزشکی استفاده می‌شود.

سایر توضیحات:

H2SO4 خالص تحت خودیونش گسترده قرار می‌گیرد که گاهی اوقات به این حالت اتوپروتولیز (فرآیندیست که طی آن یک مولکول با آزاد سازی یک پروتون در نقش اسید برونستد عمل کرده و مولکول مشابه دیگری با جذب این پروتون نقش باز برونستد را ایفا می‌کند) گفته می‌شود.

2H2SO4 → (H3SO4)+ + HSO4

واکنش اتوپروتولیز تنها یکی از واکنش‌های تعادلی است که در H2SO4 خالص رخ می‌دهد تا به آن هدایت الکتریکی بسیار بالایی بدهد.

سه واکنش تعادل اضافی وجود دارد که به دلیل خود کم آبی یونی (ionic self-dehydration) اسید سولفوریک اتفاق می‌افتد.

2HSO4 ⇌ H3O+ + HS2O7
H2O + H2SO4 ⇌ H3O+ + HSO4
H2S2O7 + H2SO4 ⇌ H3SO4+ + HS2O7

مقدار اسید سولفوریک مورد استفاده در صنعت از سایر ترکیبات تولیدی فراتر می‌رود. در ایالات متحده تقریباً 67 درصد از اسید برای تبدیل سنگ فسفات به اسید فسفریک استفاده می‌شود. سپس اسید فسفریک به کودهای فسفاته تبدیل می‌شود.

سایر کاربردها:

از دیگر کاربردهای عمده آن می‌توان به پالایش نفت، از بین‌بردن ناخالصی‌های بنزین و نفت سفید، اسیدشویی فولاد (تمیز کردن سطح آن) و ساخت سایر مواد شیمیایی مانند اسیدهای نیتریک و هیدروکلریک اشاره کرد.

همچنین در تولید رنگ‌ها، پلاستیک‌ها، مواد منفجره و منسوجات استفاده می‌شود.

سولفات در طبیعت:

سولـفات معمولاً به عنوان یک یون اصلی در آب‌های دریاچه ایجاد می‌شود. در شرایط بی‌هوازی که در آن باکتری‌ها در اکسیداسیون مواد بیولوژیکی پایدار حضور دارند، سولفید هیدروژن تولید می‌شود.

هنگامی که شرایط کمبود شدید اکسیژن در آب‌های عمیق دقیقاً بالای رسوبات وجود داشته باشد و آب به اندازه کافی اسیدی شود تا آهن موجود را رسوب کند، سولفید هیدروژن ایجاد می‌شود.

بوی خاص و نامطبوع این گاز اغلب با “مرگ” یک دریاچه مشخص می‌شود. دریاچه بزرگ سودا در نوادا، از نظر این ماده بسیار غنی است.

سیدی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای مشاوره تماس بگیرید