مواد تشکیل دهنده لازم برای خمیردندان و دهانشویه ها

ساخت خمیردندان
امتیاز شما:
[کل: 1 میانگین: 5]

مؤثرترین راه جلوگیری از پیشرفت بیماری‌های دندانی کنترل تولید پلاک‌های دندانی است. پلاک یک لایه نازک نرم است که روی لثه و دندان قرار می گیرد. با اثر میکروبی تشکیل می‌شود. قندهای غذایی، به ویژه ساکارز، در تشکیل پلاک نقش دارند و وجود آن‌ها سرعت تشکیل و ضخامت پلاک ها را افزایش می دهد. از بین بردن پلاک از دندان‌ها و مناطق مربوطه برای حفظ دهان سالم ضروری است. در این مقاله اجزای اصلی خمیر دندان و دهان‌شویه‌ها را برای شما توضیح می‌دهیم. برای ترکیبات فعال، اثر احتمالی آن‌ها به عنوان عوامل درمانی نیز توضیح داده شده است.

مواد تشکیل دهنده خمیر دندان و دهان‌شویه

یک خمیر دندان به عنوان یک ماده نیمه جامد برای از بین بردن رسوبات طبیعی از دندان تعریف می‌شود و قرار است همزمان با مسواک استفاده شود. دهانشویه به عنوان یک محلول آبی غیر استریل تعریف می‌شود که بیشتر برای اثر خوشبو کننده، شاداب‌کننده و ضد عفونی‌کننده استفاده می‌شود. دهانشویه‌ها یا شستشوها برای کاهش باکتری‌های دهان، از بین بردن ذرات غذا، کاهش بوی بد دهان و ایجاد طعم مطبوع طراحی شده‌اند.

دهان‌شویه‌ها به طور کلی به عنوان لوازم آرایشی یا درمانی یا ترکیبی از این دو طبقه‌بندی می‌شوند. دهان‌شویه‌ها محصولات تجاری هستند که باکتری‌های دهان و بوی بد دهان را قبل یا بعد از مسواک زدن از بین می‌برند و دهان را با طعم مطبوع تازه می‌کنند. شوینده‌های درمانی اغلب از مزایای مواد مشابه لوازم آرایشی خود برخوردار هستند، اما همچنین حاوی یک ماده فعال اضافی (به عنوان مثال فلوراید یا کلرهگزیدین) هستند که به محافظت در برابر برخی از بیماری های دهان کمک می‌کند.

میزان مواد مختلف موجود در دهان شویه ها از محصولی به محصول دیگر متفاوت است. بعضی از آن‌ها عملاٌ همان ترکیب خمیر دندان را دارند، اگرچه حاوی مواد ساینده نیستند. غیر از خمیر دندان ها بیشتر دهان شویه ها حاوی الکل به عنوان ماده نگهدارنده و نیمه فعال هستند. مقدار الکل (اتانول) معمولاً از 18 تا 26 درصد است.

ساینده‌ها

ساینده موادی است که برای ساییدن یا پرداخت استفاده می‌شود. آن‌ها مواد چسبیده به سطح دندان را بدون خاراندن از بین می‌برند و باعث درخشش دندان می‌شوند.

یکی از خصوصیات ساینده، سختی است. درجه سایندگی به سختی ساینده، مورفولوژی ذرات و غلظت ساینده در خمیر بستگی دارد. از آنجا که سختی مینای دندان روی سطح دندان 6-7 در مقیاس Moh است، سختی ساینده باید 3 یا کمتر باشد. برای اهداف عملی، اندازه ذرات باید 20μm یا کمتر باشد. اگر بیش از این باشد، ممکن است به سطح دندان و لثه آسیب برساند. ساینده‌های موجود در خمیردندان ها اغلب به سختی مینای دندان نیستند بلکه سخت‌تر از عاج دندان هستند. ساینده‌ها اغلب به صورت کریستال یافت می‌شوند.

اگرچه روش‌های زیادی برای اندازه‌گیری پودرهای اثر سایشی موجود در خمیردندان پیشنهاد شده است، اما روش RDA (سایش دندان عاج با رادیواکتیو) امروزه به طور گسترده‌ای در جهان پذیرفته شده است. در این روش، یک دندان انسان کشیده شده تحت تابش قرار می‌گیرد تا 31P موجود در عاج دندان خود را به 32p تبدیل کند. سپس دندان همراه با ساینده در دستگاه آزمایش سایش قرار داده می‌شود و سایش 32p با استفاده از شمارنده رادیواکتیویته اندازه‌گیری می‌شود. pH مواد ساینده باید از اسیدی ضعیف تا قلیایی ضعیف باشد و باید پودرهای سفید باشد که در آب حل نشود، بدون طعم و بو باشد.

مواد زیر ساینده‌های گسترده ای هستند که این شرایط را برآورده می‌کنند:

کربنات کلسیم سبک چیست
خرید کربنات کلسیم سبک
فروش کربنات کلسیم سبک

کربنات کلسیم (CaCO3)

یک پودر ریز، سفید، بی بو بوده که عملا در آب محلول نیست. این ساینده برای مدت زمان بسیار طولانی مورد استفاده قرار گرفته است. سایشی آن به طور کلی بالاتر از فسفات کلسیم است. دو نوع وجود دارد: نوع کربنات کلسیم سنگین و رسوبی. ماده اولیه برای اولی سنگ آهک و برای دومی هیدروکسید کلسیم است.

کلسیم فسفات، دو پایه؛ دی بازیک کلسیم فسفات  و هیدرات (CaHPO4 ، CaHPO4x 2H20)

یک فرم هیدرات و یک فرم انیدرید وجود دارد. از آنجا که فرم آنیدرید نسبت به نوع دی هیدرات سخت‌تر است، اغلب به خودی خود استفاده نمی‌شود. فرم هیدراته دارای اثر سایشی ملایم است و در هنگام استفاده احساس خوبی دارد. از نظر pH خنثی است و سازگاری خوبی با سایر مواد دارد. با این حال، هنگامی که برای مدت طولانی در خمیر دندان است، آب تبلور خود را از دست می‌دهد، به شکل آنیدرید تغییر می‌کند و خمیر دندان را سفت می‌کند. به همین دلیل نمک منیزیم یا تثبیت‌کننده دیگری به آن اضافه می‌شود.

سیلیس (SiO2 ، SiO2 x nH2O)

ماده اصلی سیلیس مورد استفاده در مواد ساینده، دی اکسید سیلیسیم بی‌شکل با خلوص بالا است و انواع مختلفی وجود دارد که خصوصیات آنها با روش تولید متفاوت است.

سیلیس برای استفاده در خمیردندان‌های حاوی فلوراید بسیار مناسب است زیرا هنگام واکنش با فلوراید هیچ نمک نامحلول ایجاد نمی‌شود. از آنجا که ضریب شکست آن کمتر از ساینده‌های دیگر است، می‌توان از سیلیس برای ایجاد خمیر دندان‌های شفاف ژل استفاده کرد.

ساینده‌های دیگر

هیدروکسید آلومینیوم همچنین بعنوان جایگزینی برای فسفات کلسیم، دو پایه استفاده می‌شود، زیرا ارزان‌تر است. ساینده‌های دیگر مانند پیرو فسفات کلسیم، متا فسفات سدیم نامحلول، کربنات منیزیم و آلومینا نیز ممکن است برای انواع خاص استفاده شوند.

اتصال‌دهنده‌ها

از اتصال‌دهنده‌ها برای جلوگیری از جدا شدن مواد تشکیل‌دهنده پودر و مایع استفاده می‌شود و درجه مناسبی از خاصیت ارتجاعی و شکل‌دهی به خمیر دندان داده می‌شود. آن‌ها با اتصال آب می‌توانند از خشک شدن خمیر دندان جلوگیری کنند. همچنین، آن‌ها بر پراکندگی، کف، شستشو و سایر کیفیت خمیر دندان در حفره دهان تأثیر دارند. چسب پرکاربردی که در حال حاضر استفاده می‌شود کربوکسی متیل سلولز (CMC) است.

کربوکسی متیل سلولز از نظر فیزیولوژیکی غیرفعال است، در آب حل می‌شود، با سایر مواد بسیار سازگار است، بسیار پایدار و نسبتاً کم قیمت است. انواع مختلفی از CMC وجود دارد که دارای ویژگی‌های مختلفی است که از درجات مختلف جایگزینی و پلیمریزاسیون گروه هیدروکسی ناشی می‌شود، بنابراین لازم است مناسب‌ترین مورد را برای هدف انتخاب کنید. سایر مشتقات سلولز شناخته شده شامل متیل سلولز، هیدروکسی اتیل سلولز و هیدروکسی پروپیل متیل سلولز است. 

نمونه‌هایی از دیگر چسب‌های استفاده شده، پلی‌ساکاریدها مانند آلژینات سدیم، کاراگینان و صمغ زانتان است. پلیمرهای مصنوعی مانند پلی‌آکریلات سدیم و مواد معدنی رس غیر آلی به عنوان بنتونیت و لاپونیت.

پودر آلژینات سدیم

آلژینات سدیم

این ماده از جلبک‌های متعلق به Phaeophyceae، عمدتاً گونه‌های لامیناریا بدست می‌آید. این ماده عمدتاً از نمک سدیم اسید آلژنیک تشکیل شده است. پودری سفید یا کمرنگ مایل به زرد که بی‌بو یا تقریباً بدون بو و بی‌مزه است. به آرامی در آب حل می‌شود، یک محلول چسبناک و کلوئیدی ایجاد می‌کند. عملا در الکل و اتر نامحلول است.

آلژینات سدیم فعالیت سطحی کمی دارد و قدرت امولسیون آن با افزایش ویسکوزیته فاز آبی حاصل می شود. این ماده به عنوان ماده معلق و غلیظ‌کننده و در تهیه خمیرها، کرم‌ها و ژل‌های مخلوط با آب استفاده می‌شود. با توجه به ویسکوزیته مورد نیاز، از 1 تا 10٪ در تهیه خمیر و کرم استفاده می‌شود.

کاراگینان

یک عصاره آبی خشک پودری سفید تا زرد درشت، تقریباً بدون بو و با طعم موسیلاژی است. محلول 1 در 100 آب در دمای 85 درجه سانتیگراد. اگر ابتدا با الکل مخلوط شود به راحتی پراکنده می‌شود. به عنوان ماده امولسیون‌کننده، معلق و ضخیم‌کننده در فرمولاسیون خمیر دندان و کرم استفاده می‌شود. کاراگینان پلیمرهای گالاکتوز D هستند، به شدت سولفاته می‌شوند و آنیون‌هایی با الکترولیت‌های متعدد با وزن مولکولی از 105 تا 106 هستند. تمام کاراگینان ها دارای یک ساختار خطی از نوع (AB) n با 1 و 3 و 1 متناوب هستند، 4 پیوند به طور کلاسیک، هفت نوع کاراگینان به عنوان تابعی از ماهیت توالی متمایز می‌شوند. این‌ها t ،κ ،λ ،μ ،ν ،θ ،ξ انواع کاراگینان هستند.

کربومر

این‌ها پلیمرهای مصنوعی با وزن مولکولی مصنوعی هستند که از طریق اتصال متقابل با پلی آلکیل اترهای قندها یا پلی‌الکل‌ها ساخته شده‌اند. آنها در چندین درجه تولید می‌شوند که با ویسکوزیته محلول تعریف شده مشخص می شوند. پودرهای سفید و رطوبت دار با کمی بوی مشخص. آن‌ها پس از پراکندگی و خنثی سازی با محلول هیدروکسید سدیم، در آب و سایر حلال‌های قطبی متورم می‌شوند. همچنین در آب، الکل و گلیسیرین گیاهی محلول است. از کربومر در خمیردندان ها به عنوان چسب‌دهنده (غلیظ‌کننده) استفاده می‌شود.

صمغ زانتان

زانتوموناس کمپستریس یک باکتری است که معمولاً در بعضی از گونه‌های Brassicaceae ایجاد می‌شود، جایی که با استفاده از بستر گیاهی، یک ترشحات صمغی تولید می‌کند: “صمغ” زانتان، پلی ساکارید آنیونی با جرم مولکولی بالا به عنوان سدیم، پتاسیم یا نمک کلسیم وجود دارد.

از نظر صنعتی، این “صمغ” توسط کشت باکتریایی در محیط بافر و هوادهی درست حاوی کربوهیدرات با زانتوموناس کمپستریس تولید می شود. پس از اتمام تخمیر، پلیمر با ایزوپروپیل الکل ضدعفونی، فیلتر، خشک و خرد شده بازیابی می‌شود.

این یک پودر کرم رنگ است. صمغ زانتان که در آب سرد و گرم حل می‌شود، محلول‌های آبی تشکیل می‌دهد که در اثر تغییرات دما، و همچنین تغییرات pH، ویسکوزیته عملاً بدون تغییر باقی می‌ماند.

رفتار این محلول‌ها از نوع شبه پلاستیکی است، ناسازگاری این صمغ نادر است (اسید بوریک، هیپوکلریت کلسیم، پراکسید، مولد رادیکال‌های آزاد). صمغ با اکثر نمک‌ها، با غلظت سورفکتانت متوسط ​​و با بیشتر مواد نگهدارنده سازگار است. غلظت الکل را تا 50٪ درصد تحمل می‌کند. با اکثر هیدروکلوئیدهای گیاهی سازگار است و به خودی خود ژل ایجاد نمی‌کند اما ژل‌های برگشت‌پذیر حرارتی را تشکیل می‌دهد. فاقد سمیت است. صمغ زانتان به عنوان تثبیت‌کننده، غلیظ‌کننده و امولسیون‌کننده استفاده می‌شود.

رطوبت‌گیرها

آنها مانع از دست رفتن آب و در نتیجه سفت شدن خمیر در محفظه یا در معرض هوا می‌شوند. آن‌ها همچنین بافت کرمی ارائه می‌دهند. این‌ها پلی‌الکل‌های با زنجیر کوتاه مانند گلیسیرین، سوربیتول (محلول آبی بسیار غلیظ)، پروپیلن گلیکول و پلی اتیلن گلیکول هستند.

حلال‌ها

آب متداول ترین حلالی است که در خمیر دندان استفاده می شود. این مواد را حل کرده و به آن‌ها اجازه می‌دهد مخلوط شوند. از الکل در دهان‌شویه‌ها (دهان‌شویه‌ها) به عنوان حلال و تقویت کننده طعم استفاده می‌شود.

عوامل کف‌کننده

عملکرد عوامل کف‌کننده این است که خمیر دندان را در فضای حفره دهان پراکنده می کنند تا اثر تمیز کردن را افزایش دهند و به عنوان یک سورفکتانت، آلودگی‌های داخل آن را پاک می‌کنند. سورفکتانت‌هایی که دارای کف، پاک‌کنندگی و مقاومت در برابر آب سخت و همچنین فاقد سمیت یا تحریک هستند، برای مواد کف‌کننده انتخاب می‌شوند.

سورفکتانت‌های سطحی محیط مایع را در حفره دهان کاهش می‌دهند تا مواد موجود در خمیردندان / دهانشویه بتوانند راحت‌تر با دندان‌ها تماس بگیرند. آن‌ها به پلاک نفوذ کرده و آن‌ها را حل می کنند. این امر باعث می‌شود دندان‌ها راحت تر تمیز شوند. اثر کف‌کنندگی که توسط مواد فعال‌کننده سطح تولید می‌شود در تمیز کردن دندان‌ها نیز مفید است و به از بین بردن بقایا کمک می‌کند. عملکرد دیگر سورفکتانت در پخش مواد معطر در خمیر دندان / دهانشویه است. موردی که در حال حاضر بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرد سدیم لوریل سولفات است. نمونه های دیگر سدیم لوریل سارکوزینات، سدیم آلکیل سولفو سوکسینات، سدیم کوکو مونوگلیسیرید سولفونات و اسیدهای چرب ساکارز است.

سدیم لوریل سولفات (SLS)

کاربرد Sls
کاربرد Sls

مخلوطی از سولفات‌های سدیم آلکیل، که عمدتاً از سدیم دودسیل سولفات تشکیل شده است. این یک پودر یا کریستال به رنگ زرد یا کمرنگ با کمی بوی مشخص است. محلول آزاد در آب؛ تا حدی در الکل محلول است. این ماده تمایل بالایی به پروتئین‌ها از خود نشان می‌دهد و یک ماده ضعیف‌کننده قوی است. با مواد کاتیونی و با اسیدهای کمتر از pH 2.5 سازگار نیست.

سدیم لوریل سولفات ممکن است برای پوست و مخاط تحریک کننده باشد. همچنین ممکن است با دناتوره شدن گلیکوپروتئین‌ها به لایه مخاطی مخاط آسیب برساند. سپس اپیتلیوم بیشتر در معرض عوامل تحریک‌کننده قرار می‌گیرد و این می‌تواند در برخی بیماران منجر به زخم آفتی شود. همچنین ادعا شده است که بین استفاده از خمیر دندان یا دهانشویه حاوی SLS و افزایش دفعات زخم‌های آفتی مکرر (RAU) در برخی از بیماران ارتباط وجود دارد. بنابراین یک محصول بدون SLS ممکن است برای بیماران مبتلا به RAU توصیه شود.

اثرات سو SLS منجر به تولید خمیر دندان و دهانشویه‌ها با سورفکتانت های جایگزین مانند سدیم لوریل سارکوزینات، کوکامیدو پوتین شده است. معمولا این سورفکتانت‌ها کمتر تحریک‌کننده مخاط دهان هستند. هم در محلول اسیدی و قلیایی و هم در آب سخت بهتر است. همچنین، به دلیل توانایی تداخل در غشاها و انواع فرآیندهای بیولوژیکی در میکروارگانیسم‌ها، فعالیت ضد میکروبی دارد.

عوامل طعم‌دهنده

طعم‌دهنده‌های طبیعی باعث می‌شوند از بو و طعم ناخوشایند مواد اولیه دیگر خلاص شده و طعم سرد و با طراوت می‌بخشند. ترکیبی از روغن‌های گیاهی محلول در آب، مانند روغن نعناع هندی، نعناع فلفلی، اکالیپتوس و منتول اغلب به عنوان ماده طعم‌دهنده در خمیردندان‌ها و دهانشویه‌ها استفاده می‌شود. مواد طعم‌دهنده از طریق سورفکتانت حل شده و از طریق خمیر یا مایع پخش می‌شوند.

شیرین‌کننده‌ها

شیرین‌کننده‌ها همچنین باعث بهبود طعم خمیر دندان و دهانشویه‌ها می‌شوند و طعم ملایم و شیرینی به آن‌ها می‌دهند. متداول‌ترین شیرین‌کننده‌های مورد استفاده سدیم ساخارین، سوربیتول و گلیسرول هستند. زایلیتول یک شیرین‌کننده است که همچنین ادعا می‌شود فعالیت ضد پوسیدگی را فراهم می‌کند.

رنگ‌های خوراکی

بیشتر خمیر دندان‌ها و دهان‌شویه‌ها حاوی مواد رنگی هستند که ظاهر جذابی به آن‌ها می‌دهد. این مواد رنگی توسط شاخص رنگ (CI)، که توسط انجمن Dyers and Colourists و انجمن صنایع شیمیایی و رنگ‌آمیزی نساجی آمریکا یا توسط سیستمی به نام FD&C Colours منتشر شده است، طبقه‌بندی می‌شوند. تیتانیوم دی اکسید غالباً به خمیر دندان‌ها اضافه می‌شود تا رنگ سفید به آن‌ها بدهد.

مواد نگهدارنده

مواد نگهدارنده از رشد میکروارگانیسم‌ها در خمیردندان‌ها و دهان‌شویه‌ها جلوگیری می‌کند. بیشتر آن‌ها شامل بنزوات سدیم، متیل پارابن و اتیل پرابن هستند.

عوامل دارویی

یک یا چند عامل درمانی معمولاً به خمیردندان‌ها و دهان‌شویه‌ها اضافه می‌شوند. امروزه بیشتر خمیر دندان‌ها حاوی فلوراید برای جلوگیری از پوسیدگی هستند. اخیراً خمیر دندان‌های مختلفی با اهداف اضافی مانند برداشتن لکه و جلوگیری از التهاب لثه، دندان‌های حساس و مشکلات لثه ایجاد شده است. در متن زیر، عوامل مختلف دارویی بر اساس ادعای آن‌ها دسته‌بندی می‌شوند.

فلوراید

فلوراید به عنوان مؤثرترین عامل بازدارنده پوسیدگی در نظر گرفته می‌شود و تقریباً همه خمیردندان‌ها امروزه به یک شکل حاوی فلوراید هستند. رایج‌ترین شکل آن سدیم فلوراید (NaF) است اما از مونو فلورو فسفات (MFP) و فلوراید استنوس (SnF) نیز استفاده می‌شود. مقدار فلوراید موجود در خمیردندان معمولاً بین 0.10-0.15٪ است. وقتی دهان با آب بعد از مسواک زدن شستشو نمی‌شود، فلوراید بسیار مفید است. به این ترتیب مقدار بیشتری فلوراید در حفره دهان حفظ می شود. خمیر دندان عامل اصلی فلوراید است. دهان‌شویه‌های ترکیبی درمانی و آرایشی معمولاً حاوی فلوراید هستند، اما در دوزهای غیر درمانی. با این حال، شستشوی فلوراید با غلظت فلوراید بالاتر وجود دارد.

مکانیزمی که فلوراید از آن جلوگیری می‌کند به روشنی درک نشده است. مشخص شده است که یون فلوراید (F-) می تواند جایگزین یون هیدروکسیل (OH-) در هیدروکسی آپاتیت، ساختار اصلی بلوری مینای دندان شود. کریستال جایگزین، فلوراپاتیت نامیده می‌شود، نسبت به هیدروکسی آپاتیت اصلی در برابر اسیدها، مانند آن‌هایی که توسط باکتری پلاک تولید می‌شوند، مقاومت بیشتری دارد.

سدیم فلوراید نوعی نمک معدنی فلوراید است که بصورت موضعی یا در سیستمهای فلوریداسیون آب شهری برای جلوگیری از پوسیدگی دندان استفاده می شود
سدیم فلوراید

همانطور که دندان رشد می‌کند و مینای دندان تشکیل می‌شود، فلوراید در مینا قرار می‌گیرد. بنابراین، از آنجا که مینای دندان ابتدا لایه خارجی خود را توسعه می‌دهد، انتظار می‌رود فلوراید بیشتری در مقایسه با لایه‌های داخلی روی لایه‌های خارجی رسوب کند. این لایه مینای سطحی حاوی فلوراید است که مقاومت پوسیدگی را به دندان وارد می‌کند. ترکیب فلوراید در مینای دندان را می‌توان به عنوان یک واکنش شیمیایی نشان داد:

همچنین پیشنهاد می‌شود که فلوراید اقدامات ضد باکتریایی دارد. در یک محیط اسیدی، اگر فلوراید وجود داشته باشد، هیدروژن فلوراید (HF) تشکیل می‌شود. HF یک اسید جدا نشده است که می‌تواند به غشای سلول باکتریایی نفوذ کند. ورود HF به محفظه‌های سیتوپلاسمی قلیایی در تجزیه HF به H + و F. احتیاج دارد. این دو اثر عمده و جداگانه بر روی فیزیولوژی سلول دارد. اولین مورد این است که F- آزاد شده با ترکیبات سلولی از جمله آنزیم‌های مختلف حساس به F برهم کنش می‌کند. اثر دوم اسیدی شدن محفظه سیتوپلاسمی است که توسط پروتون‌های آزاد شده ایجاد می‌شود. به طور معمول پروتون‌ها از سلول خارج می‌شوند، اما فلوراید این فرآیندها را مهار می‌کند. کاهش pH داخل سلولی باعث می شود که محیط برای بسیاری از آنزیم‌های ضروری مورد نیاز رشد سلول کمتر باشد.

زایلیتول

یک الکل پلی هیدریک (پلیول) کریستال های سفید یا پودر کریستالی، بسیار محلول در آب بوده که به میزان کم در الکل حل می شود. طعم شیرینی دارد و باعث ایجاد احساس خنک‌کننده در دهان می شود. زایلیتول توسط میکروارگانیسم های خوراکی قابل تخمیر نیست. به عنوان یک عامل پوسیدگی زایی در نظر گرفته می شود زیرا می‌تواند متابولیسم کربوهیدرات را در میکرو ارگانیسم های مختلف دهانی مهار کند.

به نظر می‌رسد زایلیتول در بین الکل‌های قند از نظر اثر مهاری روی گلیکولیز بی‌نظیر است. اثر مهاری در گلیکولیز به جذب زایلیتول از طریق سیستم PTS اختصاصی فروکتوز (فسفو ترانسفراز) و تجمع داخل سلولی زایلیتول-5-فسفات مربوط می شود. چنین مکانیزمی منجر به کاهش تشکیل اسید از گلوکز، و کاهش محتوای استرپتوکوک موتانس در پلاک و بزاق می‌شود.

کلسیم / فسفات

مکمل کلسیم و فسفات در خمیر دندان یا دهان‌شویه باعث افزایش غلظت این یون‌ها در حفره دهان می‌شود. به این ترتیب آن‌ها تجدید ساخت مجدد را بهبود می‌بخشند و جذب فلوراید را افزایش می‌دهند.

سدیم بی‌کربنات

چندین مطالعه نشان داده است که بی‌کربنات یکی از اجزای بزاقی است که به طور بالقوه تشکیل پوسیدگی را اصلاح می‌کند. pH بزاق را افزایش می‌دهد و از این طریق محیط خصمانه‌ای برای رشد باکتری‌های اسیدی ایجاد می کند. بی کربنات سدیم همچنین می‌تواند حدت باکتری‌های ایجاد کننده پوسیدگی دندان را تغییر دهد.

مطالعات روی حیوانات نشان داده است که خمیر دندان‌های حاوی بی کربنات سدیم میزان استرپتوکوکوس سوبرینوس و استرپتوکوک موتانس را کاهش می‌دهد و این ممکن است باعث کاهش پوسیدگی شود. مطالعات روی انسان نشان می‌دهد که از نظر آماری تعداد استرپتوکوک های موتانس کاهش یافته است. بی‌کربنات سدیم همچنین می تواند با کاهش حلالیت مینای دندان از پوسیدگی جلوگیری کرده و از نوسازی مجدد مینای دندان را افزایش دهد.

عوامل ضد پلاک

سدیم لوریل سولفات

نشان داده شده است که آنزیم هایگلیکوزیل ترانسفراز و فروکتوزیل ترانسفراز به شکل فعال در غده قرار می‌گیرند. و با سنتز گلوکان در محل از ساکارز، می‌تواند سطحی را برای استعمار توسط استرپتوکوک موتانس فراهم کند. این آنزیم‌ها می‌توانند توسط SLS مهار شوند. چنین مهاری به وضوح می‌تواند رشد مجدد پلاک را عقب نگه دارد.

تری کلوزان

تری کلوزان یک عامل فنلی کلر غیر یونی با کیفیت ضد عفونی‌کننده است. تری کلوزان دارای اثر طیف گسترده‌ای بر روی باکتری‌های گرم مثبت و گرم منفی است. همچنین در برابر مایکوباکتریوم و باکتری‌های کاملاً بی‌هوازی و در برابر هاگ و قارچ های گونه کاندیدا مؤثر است. مکانیسم عملکرد ضد عفونی‌کننده آن این است که بر غشای سیتوپلاسمی میکروبی تأثیر می‌گذارد و باعث نشت مواد تشکیل‌دهنده سلولی می‌شود و در نتیجه باعث ریز ارگانیسم‌ها می‌شود. مطالعات بالینی پلاک، علی‌رغم فعالیت آن در شرایط آزمایشگاهی، تنها سطح متوسطی از فعالیت ضد پلاک را نشان داده است.

شواهد جمع‌آوری شده حاکی از آن است که تری کلوزان بدون افزودن سایر مواد شیمیایی که اثر ضد باکتریایی آن را افزایش می‌دهد، اثرات بازدارندگی پلاک بهینه تولید نمی‌کند. معمولاً کوپلیمر PVM / MA و زینک سیترات استفاده می‌شود. آن‌ها باعث افزایش احتباس سطح تریلوزان می‌شوند. یک داروی ضد عفونی کننده باید مدت زمان مشخصی در حفره دهان نگه داشته شود تا فعالیت ضد پلاک داشته باشد.

مکان‌های نگهداری تری کلوزان هنوز مشخص نشده است، اما دندان‌ها و میسل‌های موجود در بزاق پیشنهاد می‌شود. تریکلوزان همچنین با اثر بر روی آبشار ایکوزانوئید اثر ضد التهابی دارد. تری کلوزان هم سیکلواکسیژناز (COX) و هم لیپوکسیژناز (LOX) را مهار می‌کند و در نتیجه تولید پروستاگلاندین‌ها و لکوتری‌ها را مهار می‌کند. مطالعات بالینی همچنین نشان می‌دهد که تریکلوزان تحریک مخاط دهان را ناشی از سدیم لوریل سولفات کاهش می‌دهد.

یون‌های فلزی

یونهای فلزی که بیشترین کاربرد را در داروهای دندانپزشکی دارند روی (Zn2 +) و گیاه (Sn2 +) است. این فلزات توانایی محدود کردن رشد باکتری‌ها، جلوگیری از تشکیل پلاک، مهار توالی گلیکولیتیک در باکتری‌های بی‌هوازی خوراکی و محدود کردن توانایی باکتری‌های پلاک در تبدیل اوره به آمونیاک را دارند. آنها همچنین می توانند برخی از آنزیم‌های باکتریایی را مهار کنند. همچنین ممکن است که آنها بتوانند توانایی باکتری را برای استعمار در سطح دندان کاهش دهند.

خرید کلرهگزیدین گلوکونات

الف) یون‌های استنوس

یونهای استنوس به شکل فلوراید استانوس یا پیرو فسفات استاندارد به خمیر دندان‌ها و دهانشویه‌ها اضافه می‌شوند. فلوراید استنوس اغلب به عنوان وسیله ای برای فلوراید در آماده‌سازی دندان استفاده می‌شود. در حال حاضر به ندرت مورد استفاده قرار می‌گیرد، اگرچه تحقیقات گسترده در طی دو دهه گذشته نشان داده است که فلوراید گیاه دارای خواص جالب توجهی است.

ادعا شده است که فلوراید استنوس در مهار پوسیدگی موثرتر از سدیم فلوراید و مونو فلورو فسفات است. این احتمالاً به این دلیل است که فلوراید استانوس دارای خواص اضافی در مقایسه با سایر فلورایدها است. اما چنین اختلافاتی همیشه در مطالعات مقیاس کوچک از نظر آماری قابل توجه نیستند. مشخص شده است که دهانشویه‌های حاوی فلوراید استانوس باعث کاهش مقادیر نسبی استرپتوکوک موتانس و استرپتوکوک سانگویس در پلاک، کاهش جمعیت استرپتوکوک موتانس در بزاق و افزایش بزاق لاکتوباسیل می‌شود.

مینای دندان تحت درمان با فلوراید هیدروفوبیک می‌شود، این خاصیت ممکن است به اثر ضد پلاک فلوراید استنوس کمک کند، زیرا سطوح آبگریز به راحتی توسط باکتری‌ها کلونی نمی‌شوند. محافظت در برابر پوسیدگی ناشی از فلوراید استنوس، به رسوب مخزن CaF در سطح دندان بستگی دارد. هم اثر ضد پلاک و هم مهار تشکیل اسید توسط فلوراید استن به احتمال زیاد در اثر اکسیداسیون گروه‌های تیول که فلوراید استن انجام می دهد ایجاد می شود. یونهای استنوس ممکن است گلیکولیز باکتری را مهار کنند زیرا آنزیم ها از نظر فعالیت بیولوژیکی به گروه تیول بستگی دارند. اثر ضد پلاک SnF به وضوح می تواند در فعالیت پستانشکنی نیز نقش داشته باشد.

ب) یون‌های روی

روی به عنوان کلرید روی یا سیترات روی به خمیردندان ها و دهانشویه ها اضافه می شود. روی یک عنصر کمیاب ضروری نسبتاً غیر سمی و غیر تجمعی است و روی از راه PTS جذب گلوکز توسط استرپتوکوک موتانس، استرپتوکوک سانگویس و اکتینومایس نائسلوندی و متابولیسم گلوکز به اسید لاکتیک جلوگیری می‌کند. اعتقاد بر این است که اثرات روی درون سلولی است و در نتیجه مهار آنزیم‌های سولفیدریل، به ویژه آنزیم I در سیستم حمل و نقل فسفوترانسفراز و آلدولاز و گلیسرآلدهید دهیدروژناز در مسیر گلیکولیتیک ایجاد می‌شود.

روی همچنین فعالیت آنزیم پروتئاز را مهار می کند. نقش روی در مهار پلاک یا به عنوان یک عامل بازدارنده حساب در استفاده در خمیردندان توسط تعدادی از کارگران ثابت شده است. نشان داده شده است که سورفکتانت ها نقش بازدارنده پلاک روی را افزایش می دهند

روغن ضروری

تصور می‌شود که روغن‌های اساسی تیمول، منتول، اکالیپتوس و متیل سالیسیلات با تغییر دادن دیواره سلول باکتریایی فعالیت ضد باکتری دارند. گزارش شده است که دهان‌شویه حاوی این مواد فعال باعث کاهش قابل توجه پلاک و التهاب لثه می شود.

کلرهگزیدین

فرمولاسیون کلرهگزیدین به دلیل فعالیت ضد میکروبی طولانی مدت با طیف گسترده و پتانسیل بازدارندگی پلاک در نظر گرفته می‌شوند. مکانیسم عملکرد کلرهگزیدین مربوط به کاهش در تشکیل پوسته، تغییر در جذب باکتری و یا اتصال آن به دندان‌ها و تغییر در دیواره سلول باکتری به گونه‌ای است که لیز اتفاق بیفتد. کلرهگزیدین هم در برابر باکتری های گرم مثبت و هم گرم منفی موثر است اما بیشترین تأثیر را در برابر باکتری های گرم مثبت دارد.

منبع: NCBI

اشتراک‌گذاری:

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on pinterest
Pinterest
Share on reddit
Reddit
Share on telegram
Telegram
Share on email
Email

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

1 × 3 =

Call Now Buttonبرای مشاوره تماس بگیرید